*

*

*
English
*
*
*
*

Nguồn nơi bắt đầu của từ bỏ “châm chước”

Châm chước là tự hầu như người nào cũng rõ nghĩa. Từ điển tiếng Việt định nghĩa: 1. “lấy ở trong phần này, bỏ ở vị trí kia, thêm sút cho vừa phải”, như vào châm chước đề nghị của hai bên để triển khai hợp đồng; 2. “giảm nhẹ giảm yêu cầu, vị chiếu cố gắng đến thực trạng cụ thể”, như trong châm chước về điều kiện tuổi; 3. “chiếu rứa mà tha thứ”, như vào cứ thành khẩn nhận lỗi, bạn ta đang châm chước đến (Hoàng Phê nhà biên, 1992, tr.150).

Bạn đang xem: Châm chước

Tuy nhiên, về nguồn gốc của từ này, không phải ai ai cũng tường tận. Thậm chí, có tín đồ còn mang lại rằng đó là một trường đoản cú láy bởi hai nhân tố châm cùng chước láy nhau sống phụ âm /ch/ và cả nhị đều… mờ nghĩa.

Thật ra, đó là một tự ghép với hai nguyên tố châm và chước đều sở hữu nghĩa thay thể. Châm chước là 1 trong từ Việt gốc Hán. Vào đó, châm (bộ đẩu, tương quan đến chiếc đấu để đong) có nghĩa là “rót, chắt” như trong châm tửu (rót rượu), châm trà (rót trà). Còn chước thuộc bộ dậu (chữ tửu cổ, liên quan đến rượu), cũng tức là “rót rượu”, nay thông dụng là “uống rượu”. Như vậy, châm chước là tổng hợp ghép của nhị yếu tố ngay gần nghĩa, hoàn toàn có thể hiểu là “rót rượu”.

Xem thêm: Ai Là Thần Mặt Trời Và Nữ Thần Mặt Trời Và Nữ Thần Từ Các Tôn Giáo Cổ Đại?

Từ nghĩa cội này, châm chước phái sinh nét nghĩa “cân nhắc, đắn đo, liệu tính đến vừa, cho đúng, mang lại hợp lý”, cũng như rót rượu vào chén, phải lưu ý đến chén lớn, nhỏ, nông, sâu nhằm rót cho đủ đủ. Đi vào giờ Việt, châm chước bị rơi mất nghĩa gốc, chỉ với nghĩa chuyển (đây là hiện tượng phổ biến, cũng là một trong trong những cách thức Việt hóa trường đoản cú vựng gốc Hán quan trọng đặc biệt của fan Việt). Bởi thế, nguồn gốc của châm chước dần không được rõ đi.

Bên cạnh châm chước, trong giờ đồng hồ Việt còn nhiều trường phù hợp tương tự. Đó là phần nhiều từ nơi bắt đầu Hán, khi vào tiếng Việt bị mất đi nghĩa gốc, chỉ với dùng các nét nghĩa phái sinh, vị đó dễ khiến nhầm lẫn. Đối với lớp trường đoản cú này, ao ước dùng/ gọi đúng, cần được truy tìm đến nghĩa nơi bắt đầu của từng yếu tố.